‫שיחון‬

he ‫מילות חיבור 3‬   »   am መገናኛዎች 3

‫96 [תשעים ושש]‬

‫מילות חיבור 3‬

‫מילות חיבור 3‬

96 [ዘጠና ስድስት]

96 [ዘጠና ስድስት]

መገናኛዎች 3

mesitets’amiri 3

בחר כיצד תרצה לראות את התרגום:   
עברית אמהרית נגן יותר
‫אני קם / ה כאשר השעון המעורר מצלצל.‬ ሰኣቱ እንደጮከ ወዲያው ተነሳው። se’atu inidech’oke wedīyawi tenesawi. 1
se---u i-i-ech-o-e --d--a-i-te-es-wi. se’atu inidech’oke wedīyawi tenesawi.
‫אני מרגיש עייף / ה כשאני צריך / ה ללמוד.‬ ላጠና ስል ውዲያው ይደከመኛል። lat’ena sili widīyawi yidekemenyali. 1
la----a s----widīy--i--idek----ya--. lat’ena sili widīyawi yidekemenyali.
‫אני אפסיק לעבוד כשאגיע לגיל שישים. 60 አመት እንደሞላኝ መስራት አቆማለው። 60 āmeti inidemolanyi mesirati āk’omalewi. 1
6------i-i--de-ol---i -e--ra-i---’o-a-ew-. 60 āmeti inidemolanyi mesirati āk’omalewi.
‫מתי תתקשר / י?‬ መቼ ይደውላሉ? mechē yidewilalu? 1
m-ch----d----alu? mechē yidewilalu?
‫כשיהיה לי רגע פנוי.‬ ወዲያው ሰዓት እንዳገኘው። wedīyawi se‘ati inidagenyewi. 1
we-īy--- se-a-i---i-ag----wi. wedīyawi se‘ati inidagenyewi.
‫הוא יתקשר כשיהיה לו קצת זמן.‬ ትንሽ ጊዜ እንዳገኘ ይደውላል። tinishi gīzē inidagenye yidewilali. 1
t-n-sh---īz---------ny- yidew-l-l-. tinishi gīzē inidagenye yidewilali.
‫כמה זמן תעבוד / תעבדי?‬ ምን ያክል ጊዜ ይሰራሉ? mini yakili gīzē yiseralu? 1
m-ni-y-k--i g--- yi--r--u? mini yakili gīzē yiseralu?
‫אני אעבוד כל זמן שאוכל.‬ እስከምችለው ድረስ እሰራለው። isikemichilewi diresi iseralewi. 1
i--kemi--ile-----res--ise---ewi. isikemichilewi diresi iseralewi.
‫אני אעבוד כל זמן שאהיה בריא / ה.‬ ጤናማ እስከሆንኩኝ ድረስ እሰራለው። t’ēnama isikehonikunyi diresi iseralewi. 1
t---a----s-ke--nik--y--dir-s- i-eralew-. t’ēnama isikehonikunyi diresi iseralewi.
‫הוא שוכב במיטה במקום לעבוד.‬ በመስራት ፋንታ አልጋ ላይ ተኝቷል። bemesirati fanita āliga layi tenyitwali. 1
b--e-ir-t- ---i-a āl--a-l--- ----i--al-. bemesirati fanita āliga layi tenyitwali.
‫היא קוראת עיתון במקום לבשל.‬ እሷ በማብሰል ፋንታ ጋዜጣ ታነባለች። iswa bemabiseli fanita gazēt’a tanebalechi. 1
i-wa ----b-seli-fan-ta ga-ē-’--ta-eb-l---i. iswa bemabiseli fanita gazēt’a tanebalechi.
‫הוא יושב בפאב במקום ללכת הביתה.‬ ወደ ቤት በመሄድ ፋንታ መጠጥ ቤት ተቀምጧል። wede bēti bemehēdi fanita met’et’i bēti tek’emit’wali. 1
w----b-t- -----ēd- f-nit----t’-t’---ē-i ----emi----li. wede bēti bemehēdi fanita met’et’i bēti tek’emit’wali.
‫עד כמה שאני יודע הוא גר כאן.‬ እስከማውቀው ድረስ እሱ የሚኖረው እዚህ ነው። isikemawik’ewi diresi isu yemīnorewi izīhi newi. 1
i-----awi-’--i-d--e---i-u ye-īn--ewi--z--i new-. isikemawik’ewi diresi isu yemīnorewi izīhi newi.
‫עד כמה שאני יודע אשתו חולה.‬ እስከማውቀው ድረስ ሚስቱ ታማለች። isikemawik’ewi diresi mīsitu tamalechi. 1
i-i-em---k---i dir-s--m-s--u------e--i. isikemawik’ewi diresi mīsitu tamalechi.
‫עד כמה שאני יודע הוא מובטל.‬ እስከማውቀው ድረስ እሱ ስራ አጥ ነው። isikemawik’ewi diresi isu sira āt’i newi. 1
i-------ik--wi---re-- i----ir--ā-----e-i. isikemawik’ewi diresi isu sira āt’i newi.
‫התעוררתי מאוחר אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ በጣም ተኛው ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። bet’ami tenyawi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. 1
be-’a-i--en--w----āl-zīy- -------s-‘a-- ----i-i-n--eri. bet’ami tenyawi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.
‫איחרתי לאוטובוס אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ አውቶቢስ አመለጠኝ ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። āwitobīsi āmelet’enyi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. 1
ā-it-bīs--ām---t’e-yi----lezīy-----i be--‘a----de--si --b-ri. āwitobīsi āmelet’enyi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.
‫לא מצאתי את הדרך אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ መንገዱን አላገኘሁትም ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። menigeduni ālagenyehutimi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. 1
m--ig-duni --ag-ny---ti-i-------ī-a li-- be-e‘a----de--si --b-r-. menigeduni ālagenyehutimi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.

‫שפה ומתמטיקה‬

‫חשיבה ושפה שייכים יחדיו.‬ ‫והם משפיעים אחת על השנייה.‬ ‫מבנים לשוניים מעצבים את מבני החשיבה שלנו.‬ ‫למשל, יש שפות שאין בהן את המילים לתאר מספרים.‬ ‫דוברי שפות אלה לא מבינים את המושג מספרים.‬ ‫גם מתמטיקה ושפות שייכות איכשהו יחדיו.‬ ‫מבנים דקדוקיים ומתמטיים הם לעתים קרובות דומים.‬ ‫יש חוקרים שמאמינים שנעשה להם גם עיבוד דומה במוח.‬ ‫הם חושבים שמרכז השפות שלנו גם אחראי על עיבוד מתמטיקה.‬ ‫והוא יכול לעזור למוחנו לעשות חישובים.‬ ‫אך מחקרים חדשים מגיעים לתוצאה שונה.‬ ‫הם מראים שמוחנו מעבד מתמטיקה גם ללא שפה.‬ ‫>חוקרים בדקו שלושה גברים.‬ ‫מוחם של הנבדקים היה פצוע.‬ ‫ומרכז השפות במוח ניזוק כתוצאה מהפציעה.‬ ‫היה לגברים קושי גדול בדיבור.‬ ‫והם לא יכלו להרכיב משפטים פשוטים.‬ ‫הם גם לא יכלו להבין מילים.‬ ‫הגברים היו צריכים לפתור שאלות בחשבון לאחר מבחן השפה.‬ ‫חלק מהחידות המתמטיות האלה היו מאוד מסובכים.‬ ‫והם הצליחו לפתור אותן למרות זאת!‬ ‫תוצאת מחקר זה היא מאוד מעניינת.‬ ‫היא מראה שמתמטיקה לא מקודדת בעזרת מילים.‬ ‫יכול להיות שיש לשפה ולמתמטיקה את אותו בסיס.‬ ‫לשתיהן נעשה עיבוד על ידי אותו מרכז במוח.‬ ‫אך מוחנו לא צריך לתרגם מתמטיקה לשפה קודם.‬ ‫אולי מתפתחות שפה ומתמטיקה גם יחדיו...‬ ‫והן נפרדות אחת מהשנייה כשמוחנו מסיים להתפתח!‬